(2 голосов, средний: 5,00 из 5)

Тэрытарыяльны абсяг беларускай народнай мовы – 9

Ніна Баршчэўская

Вельмі няшмат публікацыяў у эміграцыйнай прэсе прысьвячалася польска-беларускаму памежжу. Андрэй Багровіч у публікацыі пад назовам Жыхарства Беларускае ССР у сьвятле перапісу 1959 году, зьмешчанай на старонках часопіса „Запісы” (кн. 1, Мюнхэн 1962, с. 9-88), напісаў, што: „паза БССР і СССР, а ў межах сучаснае Польшчы, Беласток зь Беласточчынай і беларускае Падляшша. Тамака цяпер існуе больш ста пачатковых школаў беларускіх і зь беларускаю моваю, як прадметам, тры школы сярэднія, больш ста гурткоў беларускае культурна асьветнае арганізацыі й каля ста праваслаўных прыходаў” (тамсама).

Віктар Сянькевіч у сваю чаргу заняўся пытаньнем польскае нацыянальнае мяншыні ў Беларусі. У публікацыі Да пытаньня польскае мяншыні на Беларусі (у: „Запісы”, № 14, Нью-Ёрк 1976, с. 76-84), спаслаўся на дасьледаваньні, праведзеныя ў Савецкім Саюзе. У гадох 1952-1953 Інстытут этнаграфіі АН СССР правёў антрапалягічныя дасьледаваньні ў Прыбалтыцы. Досьледы пачаліся ў вёсках беларуска-летувіскага памежжа. Вынікала зь іх, што насельніцтва валодае трыма мовамі: беларускай, расейскай і польскай. Бальшыня апытаных залічыла сябе да палякаў, хаця дома размаўляюць „папросту”, гэта значыць на беларускай гаворцы. Дасьледнікі прыйшлі да высновы, што падставай гэтага сталася атаясамліваньне нацыянальнасьці зь веравызнаньнем. Бальшыня насельніцтва абсьледаванай тэрыторыі – гэта каталікі (тамсама, с. 77, за: М. В. Витов, К. Ю. Марк, Н. Н. Чебоксаров, Этническая антропология Восточной Прибалтики. Труды Прибалтийксой Об’единеной комплекной экспедиции, кн. 2, Москва 1959, с. 10).

„Калі Беларусь уваходзіла ў склад Рэчы Паспалітай, рэлігія ў беларусаў адыйгрывала вызначальную этнадыфэрэнцыюючую ролю. А рэлігійнае самавызначэньне атаесамлівалася з этнічным: каталікі называлі сябе палякамі, праваслаўныя – беларусамі ці рускімі. Сьляды гэтага захаваліся й па сёньняшні дзень. [...] Паказальна, што толькі 16,7% палякоў назвалі роднай мовай польскую” (Тамсама, с. 78, за: Э. Р. Сабаленка, Сучасная этнічная сітуацыя ў Беларусі, у: Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук, № 3, Мінск 1976, с. 107).

На старонках беларускага эміграцыйнага друку вялікая ўвага ўдзялялася пытаньням беларуска-летувіскае мяжы.

У публікацыі Факты й праўда (у: ,,Запісы”, кн. 4, Мюнхэн 1966, с. 252-256) Андрэй Багровіч зьмясьціў крытычныя заўвагі пра кнігу Бронюса Квікліса Musu Lietuva (Нашая Летува, 752 с.), выдадзеную ў Бостане ў 1964 годзе, у якой аўтар „падае «гістарычныя, геаграфічныя, этнаграфічныя нарысы» важнейшых мясцовасьцяў тэрыторыі не міжваеннае Летувы, ані сяньняшняе Лятувіскае ССР, але Летувы ў куды шырэйшых, ім самым зарысаваных, межах” (А. Багровіч, Факты й праўда, у: ,,Запісы”, кн. 4, Мюнхэн 1966, с. 252).

Паводле Квікліса, мяжа будучае Летувы, адбудаваная ў этнаграфічных межах, магла б дасягнуць 105 тысяч квадратных кілямэтраў (міжваенная Летува мела прастору напалову меншую – 56 670 квадратных кілямэтраў). Ад беларускага боку – ва ўяўленьні Квікліса – мяжа павінна ісьці прыблізна праз Друю, Браслава, Постаўе, Маладэчна, Валожына, Мікалаеўшчыну, Індуру, Аўгустова. Далей аўтар зазначае, што да гэтай тэрыторыі не залічае ён цэлага шэрагу іншых летувіскіх земляў, да якіх Летува, маўляў, мае гістарычныя правы: абеларушчаныя Дзісенскі й Вялейскі паветы, ды землі Слонімшчыны й Наваградчыны (Тамсама, с. 253).

З кнігі Б. Квікліса вынікае, што да прасторы Летувы залічае ён беларускія землі паветаў: Віленскага, Троцкага, Вялейскага, Маладэчанскага, Ашмянскага, Валожынскага, Лідзкага, Шчучынскага, Горадзенскага, Браслаўскага й Сьвянцянскага. Квікліс зыходзіць з свайго погляду, што беларусы – каталікі гэта летувісы, якія толькі гавораць па-беларуску, бо абеларушчыліся.

Насельніцтва беларуска-летувіскага памежжа полілінгвальнае – заўважае Г. Грынавецкене, пішучы пра некаторыя зьявы кантактаваньня летувіскіх і славянскіх гаворак у паўдзённа-ўсходняй Летуве, але пра гэта слухайце праз тыдзень.




Войти через loginza

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

上車盤| 搵樓| 豪宅| 校網| 居屋| 貝沙灣| 美孚新邨| 嘉湖山莊| 太古城| 日出康城| 九龍站 | 沙田第一城| 樓市走勢| 青衣| 西半山| 西貢| 荃灣|

雪茄网购| 雪茄| 哈瓦那雪茄| 雪茄价格| 雪茄烟网购| 雪茄专卖店| 雪茄怎么抽| 雪茄烟| 雪茄吧| 陈年雪茄| 大卫杜夫雪茄| 保利华雪茄| 古巴雪茄品牌| 古巴雪茄| 古巴雪茄多少钱一只| 古巴雪茄专卖网| 烟斗烟丝| 小雪茄| 金特罗雪茄| 帕特加斯d4 | 蒙特雪茄| 罗密欧朱丽叶雪茄| 网上哪里可以买雪茄| 限量版雪茄| 雪茄专卖| 雪茄专卖网| 雪茄哪里买| 买雪茄去哪个网站| 推荐一个卖雪茄的网站| 雪茄烟| 古巴雪茄价格| 雪茄海淘| 雪茄网| 帕拉森雪茄|

橫額| 貼紙| 貼紙印刷| 宣傳單張| 海報| 攤位| foamboard| 喜帖| 信封|

QR code scanner| SME IT| system integration| inventory management system| label printing| Kiosk| Voice Picking| POS scanner| POS printer| System Integrator| printing labels| Denso| barcode| handheld| inventory management| warehouse management| stock taking| POS| Point of sale| Business service| Web Development| app development| mobile app development| handheld device| inventory management software| pos system| pos software| pos hardware| pos terminal| printer hong kong| receipt printer| thermal printer| thermal label printer| qr code scanner app| qr scanner app| online qr code scanner| qr code scanner online mobile| qr code scanner download| mobile solutions| mdm solutions| mobile device management|

邮件营销| Email Marketing 電郵推廣| edm营销| edm| 营销软件| 推广软件| 邮件群发软件| 邮件群发| Mailchimp| Hubspot| Sendinblue| ActiveCampaign| Aweber| 邮件主题怎么写| 邮件主题| 邮件模板| Maichimp| benchmark| SMS|

Tomtop| Online Einkaufen| Zeblaze| XT175| xiaomi m365| xiaomi Roborock S50| Roborock S50| Wltoys| VISUO XS812| Viltrox EF-M2| Vernee T3 Pro| Ulefone Power 5| Tronxy X5S| SONOFF| SJCAM SJ8 PRO| Rowin WS-20| MXQ PRO| MJX Bugs 5W| lixada| LEMFO LEM8| lemfo lem4 pro| LEMFO| koogeek| kkmoon| JJPRO X5| hubsan h501s x4| hubsan h501s| Hubsan| hohem isteady pro| goolrc| Feiyu| Feiyu Tech G6| Ender 3| Creality Ender 3| Bugs 5W| anet a8 3d printer review| Anet| Anet A4| Anet A6| Anet A8| andoer| ammoon| amazfit bip|

electric bike| best electric bike| electric bikes for adults| e bike| pedal assist bike| electric bikes for sale| electric bike shop| electric tricycle| folding electric bike| mid drive electric bike| electric trike| electric mountain bike| electric bicycle| electric bike review| electric fat bike| fat tire electric bike| women's electric bike |

office| 地產代理| 辦公室| Property Agent| Hong Kong Office Rental| hong kong office| 物業投資| office building| Commercial Building| Grade A Office| 寫字樓| 商業大廈| 甲級寫字樓| 頂手| 租寫字樓| leasing| Rent Office| 地產新聞| office for sale|

school| international school of hong kong| international school| school in Hong Kong| primary school| elementary school| private school| UK school| british school| extracurricular activity| Hong Kong education| primary education| top schools in Hong Kong| Preparatory| best international schools hong kong| best primary schools in hong kong| primary school hong kong| private school hong kong| british international school| extra-curricular| school calendars| boarding school| school day| Bursary| British international school Hong Kong| British school Hong Kong| English primary school Hong Kong| English school Hong Kong| International school Hong Kong| School Hong Kong| boarding school Hong Kong| best school in Hong Kong| School fees|

electric bike| Best smartwatch| Best Wilreless earphones|