Архив за месяц: Март 2013

Польско-белорусское дворянство в Псковской губернии в XIX-XX вв.

Е.И.Кириевич

«Жалованная грамота» Екатерины II (1762 г.) на права, вольности и преимущества дворянству окончательно закрепила за ним статус самого привилегированного и опекаемого «детища», сохраненного до последних дней существования царской России. Но у Российской монархии были и «приемные дети», которых она жаловала, по традиции, гораздо меньше, чем «родных». В роли такого «приемного ребенка» оказалось все польское и белорусско-литовское дворянство присоединенных к России после разделов Речи Посполитой в конце XVIII в. (1772, 1793 и 1795 гг.) земель. Это был упрямый, своевольный «ребенок», пытавшийся перечить душной опеке своей «мачехи», сковывавшей его привычную свободу.

Если в начале XIX в., сразу после вхождения польско-белорусского дворянства в состав «великорусского», политика России была еще покровительствующей старым порядкам Польши, то во второй половине века она была прямо направлена на его экономическое и политическое ослабление.

Читать далее

Спаткаў яго трагiчны лёс

Уладзімір Ліўшыц

Пiсьменнiк М. Гарэцкi ў кнiзе «Маладняк» за пяць гадоў» (Мн., 1928), аналiзуючы вершы маладога паэта Сяргея Фамiна, пiсаў: «Вершы ў яго – плаўныя, мiлагучныя, у апошнiх вершах – адшлiфаваныя. Вобразнасць – прыгожая i эмацыянальная. У яго вершах выразны ўхiл у навiзну, у мадэрнiзацыю старых класiчных форм».

Читать далее

Ці «замаўляў» Язэп Варонка брытанскага агента?

Казімір Піленас, інакш Казімір Палмер, і ён жа, Казімір Палмер-Піленас, быў прыватным дэтэктывам, брытанскім разведчыкам, і «наводчыкам» Скотланд-Ярда.

Паводле даследавання Рыты Т. Кроненбітэр, Піленас паралельна  працаваў у якасці агента рускай Ахранкі,  збіраючы звесткі сярод латвійскіх тэрарыстаў.

У 1917 годзе, як інфарматар брытанскай выведкі, ён садзейнічаў  арышту Льва Троцкага ў Новай Шатландыі ваенна-марскімі ўладамі. Палмер-Піленас абвінавачваў Троцкага ў правозе  $ 10.000, якія, як ён сцвярджаў, былі асігнаваны Троцкаму з пра-нямецкіх крыніц. Але падчас арышту і наступнага інтэрнавання, грошай ані ў  Троцкага, ані ў пяці яго спадарожнікаў знойдзена не было.

Читать далее