Архив за месяц: Февраль 2012

Распространение революционных идей в среде учащейся молодёжи и учительства Смоленской губернии в 60-80-х гг. XIX в.

Е.В. Завьялова*

«Я,  нижеподписавшийся,  обещаюсь  и клянусь  Всемогущим  Богом  пред  Святым Его Евангелием в том, что хочу и должен Его Императорскому  Величеству…  Императору Николаю Павловичу, Самодержавцу Всероссийскому… верно и нелицемерно служить, и во всем повиноваться, не щадя живота своего до последней капли крови… и таким образом себя весть и поступать, как верному Его Императорскому  Величеству…» [1].

Это  фрагмент присяги, которую давали будущие учителя  царской  России  перед  тем,  как  занять должность  в  учебном  заведении.  Каждый клялся «верно  служить» «своим  чином»  и знаниями «Самодержавцу  Всероссийскому», соглашаясь  на  те  условия,  которые  предоставляли ему власти. Шел 1839 год…

Читать далее

Тэрытарыяльны абсяг беларускай народнай мовы – 6

Ніна Баршчэўская

У 2 томе энцыкляпэдыі Ukraine – A Concise Encyclopedia (prepared by Schevchenko Scientific Society, University of Toronto Press,Volume 2, 1971), выдадзенай у Таронце ў 1971 годзе, была зьмегчаная мапа з 1930 году, выкананая В. Кубіёвычам і М. Кулыцкім на ангельскай мове, на якой прыблізна палова сучаснай Берасьцейскай вобласьці з гарадамі Берасьце й Пінск, а таксама паўдзённа-ўсходняя й паўдзённа-заходняя часткі сучаснай Гомельскай вобласьці з гарадамі Старадуб і Тураў далучаныя да Ўкраіны.

Таксама ў гэтым томе зьмешчаная мапа пасяленьня ўкраінскага насельніцтва, зь якой вынікае, што ў паўдзённай палове Берасьцейскай вобласьці амаль 100% насельніцтва гэта ўкраінцы. Абшары навокал Мазыра азначаныя па 75, 90 і 100% украінскага насельніцтва. Пры гэтым не падаюцца ніякія крыніцы, на аснове якіх паказаныя такія працэнты ўкраінскага насельніцтва – адзначае аўтар публікацыі Украінскія прэтэнсыі да Беларусі І. Касяк (у: „Беларуская Думка”, № 34, Нью-Ёрк – Саўт-Рывэр 1989, с. 32-37), які, абапіраючыся на розныя перапісы насельніцтва, прыводзіць лічбовыя даныя пра нацыянальнасьць жыхароў Гомельшчыны й Берасьцейшчыны, зь якіх вынікае, што ўкраінцы ня маюць ніякіх этнаграфічных асноваў дамагацца далучэньня да Ўкраіны вялікіх частак Берасьцейскай і Гомельскай абласьцей.

Читать далее

Смаленшчына. Этнас і мова

Ф. Д. Клімчук

У VІІ ст. да н.э. – ІV ст. н.э. тэрыторыя Смаленшчыны была заселена плямёнамі днепра-дзвінскай культуры. Арэал гэтай культуры пашыраўся таксама тэрыторыю большай часткі Магілёўскай і Віцебскай абласцей БССР, паўднёвыя раёны Пскоўшчыны, паўночныя ўскраіны Браншчыны. Большасць даследчыкаў адносіць гэту культуру да балцкіх культур.

3 канца I тыс. да н.э. у паўднёвыя раёны Смаленшчыны праніклі з поўдня зарубінецкія плямёны. Пачалася іх інфільтрацыя на гэтай тэрыторыі ў балцкае асяроддзе. У першыя стагоддзі нашай эры зона пранікнення зарубінцаў дасягнула раёна Смаленска. У наступныя стагоддзі яна пашырылася далей на поўнач. Аналагічны працэс пранікнення зарубінцаў у аўтахтонны балцкі кантыніум адбываўся ў гэты перыяд у цэнтральнай і паўночнай Беларусі.

Читать далее